કવિ પિતા [દાદુદાન ગઢવી]
25/11/2025
ગુજરાતી લોક-કવિ | લોકસાહિત્ય | ડાયરો આર્ટિસ્ટ | ગ્રામ્ય કવિતા | ગુજરાતી સાહિત્ય
કવિ દાદ ગુજરાતી સાહિત્યના લોકપ્રિય અને લોકપ્રિયતાના પંથ પર આગળ વધેલા એવા લોકકવિ હતા. તેમનો જન્મ સાદા કુટુંબમાં થયો હતો અને બાળપણથી જ કાવ્યપ્રેમ તેમની અંદર હતો. તેઓએ જીવનની કડવી-મીઠી અનુભૂતિઓને ખૂબ જ સરળ, સીધી અને ગ્રામ્ય ભાષામાં કવિતાઓ દ્વારા વ્યક્ત કરી છે. તેમની કવિતાઓમાં લોકસંસ્કૃતિ, આધ્યાત્મ, પ્રેમ, પીડા, માનવતા અને ગ્રામ્ય જીવનની ઝાંખી સ્પષ્ટ જોવા મળે છે.
તેમણે ગામડાની બોલી અને લોકભાષાને કાવ્યમાં સ્થાન આપ્યું, જેથી સામાન્ય માણસ સરળતાથી તેમની રચનાઓ સાથે જોડાઈ શકે. તેમના કાવ્યોમાં શબ્દોની સાદગી, ભાવોની ઊંડાઈ અને જીવનતત્ત્વનો અહેસાસ જોવા મળે છે. ગુજરાતી સાહિત્યમાં કવિ દાદનું સ્થાન લોકકાવ્યોના શ્રેષ્ઠ સર્જક તરીકે માન્ય છે.
સાહિત્ય યોગદાન :
- જીવનના ભાવોને રજૂ કર્યા
- સરળ અને ગ્રામ્ય ભાષાનો ઉપયોગ
- લોકસંસ્કૃતિનું પ્રતિબિંબ
વિશેષતા :
- સામાન્ય લોકોના હૃદયથી જોડાયેલ
- લોકપરંપરાઓ જીવંત રાખી
કવિ દાદ (Dadudan Gadhvi)ની થોડા પ્રસિદ્ધ રચનાઓની “ખાલી નામ” યાદી નીચે છે :
1] કાળજા કેરો કટકો
2] ઠાકોરજી નથી થાવું
3] કૈલાસ કે નિવાસી
4] હિરણ હલકારી
5] ચિત્તહર્નુ ગીત
6] શ્રી કૃષ્ણ ચાંદાવળી
7] રામનામ બરાકશારી
8] ટેરવા
9] લછનાયન
“ કાળજા કેરો કટકો મારો "
કાળજા કેરો કટકો મારો, ગાંઠથી છૂટી ગ્યો મમતા રૂવે જેમ વેળુમા વીરડો ફૂટી ગ્યો
છબતો નહીં જેનો ધરતી ઉપર, પગ ત્યાં થીજી ગ્યો, ડુંગરા જેવો ઉંબરો એણે માંડ રે ઓળંગ્યો
બાંધતી નહીં અંબોડલો બેની, ઇ મર ને છૂટી ગ્યો, રાહુ બની ઘુંઘટડો મારા ચાંદને ગળી ગ્યો
આંબલીપીપળી ડાળ બોલાવે હે બેના એકવાર હામું જો અરે ધૂમકા દેતી જે ધરામાં ઈ આરો અણહર્યો
ડગલે ડગલે મારગ એને સો સો ગાઉનો થ્યો ધારથી હેઠી ઉતરી બેની મારો સૂરજ ડુબી ગ્યો
લૂંટાઈ ગ્યો મારો લાડખજાનો ‘દાદ’ હું જોતો રયો જાન ગઈ જાણે જાન લઈ હું તો સૂનો માંડવડો